Holesterol je lipidna molekula steroidne strukture koja predstavlja normalni sastojak ćelija i ulazi u strukturu ćelijske membrane. U ljudskom organizmu holesterol je potreban za mnoge metaboličke procese, iz njega nastaje nekoliko vrsta hormona, dio molekule vitamina D, žučne kiseline. U organizam se unosi hranom i nastaje u jetri složenim metaboličkim procesima. Holesterol je masna molekula koja se rastvara samo u mastima, pa s toga u krvi zajedno sa proteinima stvara tzv. lipoproteine, koji služe za prenos masnih čestica putem krvi.

Postoji nekoliko vrsta lipoproteinskih čestica a najvažnije su: LDL i HDL čestice.

LDL čestice su čestice niske gustine i one prenose holesterol koji odlažu u pojedina tkiva, organe i zidove krvnih sudova. LDL holesterol se označava kao „loš holesterol“.

HDL čestice su čestice visoke gustine koje sakupljaju i vezuju holesterol iz krvi, te ga prenose do jetre. HDL holesterol se označava kao „dobar holesterol“ jer HDL čestice uklanjaju višak holesterola iz krvi i tkiva.

Holesterol je tipični produkt životinjskog organizma pa se zato javlja u hrani životinjskog porijekla, dok ga u biljnoj hrani nema.

Trigliceridi su masne komponente, koje čine estreglicerola i masnih kiselina. Glavni su sastojak životinjskih i biljnih masti i ulja. Trigliceridi su molekule koje obezbjeđuju veliki dio energije potrebne za pravilno funkcionisanje ćelija.

Lipidni status – Poremećaj metabolizma masti (lipida) u krvi povećava rizik za nastanak ateroskleroze koja ugrožava funkciju vitalnih organa (srce, mozak, jetra, bubrezi). Procjenjuje se na osnovu koncetracije holesterola i triglicerida u plazmi.

Lipidni status se sastoji iz sljedećih analiza:

  • Holesterol
  • HDL
  • LDL
  • Trigliceridi

Uzroci povišenog holesterola i triglicerida su: nedostatak fizičke aktivnosti, gojaznost, preskakanje obroka pa onda konzumiranje većih obroka, unos masne hrane, prekomjeran unos ugljenih hidrata, pušenje. Cilj snižavanja nivoa holesterola i triglicerida u krvi jeste, smanjivanje rizika koji nosi razvoj ateroskleroze, infarkt miokarda, ishemijska bolest mozga, bolest perifernih arterija.

Referentne vrijednosti  
Ukupan holesterol do 5,2 mmol/L
Trigliceridi do 1,7 mmol/L
HDL holesterol > 1,6 mmol/L
LDL holesterol < 3,4 mmol/L

* Ova mjerenja se u Apotekama B Pharm naplaćuju.